Students vandalize :विद्यार्थ्यांकडून एस.टी.च्या सीट्सची तोडफोड; ग्रामीण बससेवेला खोडकरपणाचा फटका

Students vandalize : ग्रामीण भागातील प्रवाशांच्या सेवेसाठी धावणारी लालपरी अर्थात एस.टी. बस तसेच स्थानिक बससेवांची दुरवस्था चिंतेचा विषय ठरत आहे. डोणगाव परिसरातील शाळा व महाविद्यालयांत शिक्षणासाठी ये-जा करणाऱ्या काही विद्यार्थ्यांकडून बसच्या सीट्स फाडणे, ब्लेड किंवा पेनने सीटवर नावे लिहिणे तसेच आसनांची तोडफोड करण्याचे प्रकार गेल्या काही दिवसांत वाढल्याचे दिसून येत आहे. सार्वजनिक मालमत्तेचे होणारे हे नुकसान रोखण्यासाठी विद्यार्थ्यांचे योग्य पद्धतीने समुपदेशन करण्याची तातडीची गरज निर्माण झाली आहे.

  ‘लालपरी’च्या सीट्स फाडून स्पंज बाहेर; विद्यार्थ्यांच्या वर्तनाला वेळीच समुपदेशनाची गरज

डोणगाव : ग्रामीण भागातील प्रवाशांच्या सेवेसाठी धावणारी लालपरी अर्थात एस.टी. बस तसेच स्थानिक बससेवांची दुरवस्था चिंतेचा विषय ठरत आहे. डोणगाव परिसरातील शाळा व महाविद्यालयांत शिक्षणासाठी ये-जा करणाऱ्या काही विद्यार्थ्यांकडून बसच्या सीट्स फाडणे, ब्लेड किंवा पेनने सीटवर नावे लिहिणे तसेच आसनांची तोडफोड करण्याचे प्रकार गेल्या काही दिवसांत वाढल्याचे दिसून येत आहे. सार्वजनिक मालमत्तेचे होणारे हे नुकसान रोखण्यासाठी विद्यार्थ्यांचे योग्य पद्धतीने समुपदेशन करण्याची तातडीची गरज निर्माण झाली आहे.

ग्रामीण भागातून डोणगाव येथे शिक्षणासाठी येणाऱ्या विद्यार्थ्यांसाठी एस.टी. बस हीच प्रमुख वाहतुकीचे साधन आहे. मात्र, बसमध्ये चढल्यानंतर काही विद्यार्थी चालत्या बसमध्ये सीटचे कव्हर फाडणे, स्पंज बाहेर काढणे तसेच खिडक्यांच्या काचांना हानी पोहोचविणे अशा प्रकारची तोडफोड करत असल्याचे निदर्शनास येत आहे. या प्रकारामुळे नियमित प्रवास करणारे नागरिक, महिला आणि ज्येष्ठ प्रवाशांना नाहक मनस्ताप सहन करावा लागत आहे.

आधीच आर्थिक अडचणींचा सामना करणाऱ्या राज्य परिवहन महामंडळाला अशा तोडफोडीमुळे अतिरिक्त आर्थिक फटका बसतो. बसच्या सीट्स, आसनांचे कव्हर, खिडक्यांच्या काचा किंवा अन्य साहित्याची दुरुस्ती करण्यासाठी महामंडळाला खर्च करावा लागतो. त्यामुळे काही विद्यार्थ्यांच्या खोडकरपणाचा परिणाम अखेर सार्वजनिक वाहतूक व्यवस्थेवर आणि सर्वसामान्य प्रवाशांवर होत आहे.

पालक व शाळा प्रशासनाची भूमिका महत्त्वाची

वयात येणाऱ्या विद्यार्थ्यांमध्ये निर्माण होणारी आक्रमकता, मित्रांचा दबाव किंवा केवळ मनोरंजनाच्या उद्देशाने केली जाणारी अशी कृत्ये वेळीच रोखणे आवश्यक आहे. यासाठी शाळा, महाविद्यालये आणि पालकांनी पुढाकार घेऊन विद्यार्थ्यांच्या वर्तनात सकारात्मक बदल घडवून आणण्याची गरज आहे.

शाळा व महाविद्यालय प्रशासनाने एस.टी. महामंडळाच्या सहकार्याने विद्यार्थ्यांसाठी विशेष समुपदेशन सत्रे आयोजित करावीत. सार्वजनिक मालमत्तेचे महत्त्व पटवून देताना ‘आपली बस, आपली जबाबदारी’ ही संकल्पना विद्यार्थ्यांमध्ये रुजविणे आवश्यक आहे. एस.टी. सेवा ही सर्वसामान्य नागरिकांसाठीची सार्वजनिक सेवा असून तिचे नुकसान म्हणजे अप्रत्यक्षपणे समाजाचेच नुकसान आहे, याची जाणीव विद्यार्थ्यांना करून देणे गरजेचे आहे.

दोषींवर कारवाईची मागणी

बससेवेतील शिस्त कायम ठेवण्यासाठी संबंधित मार्गांवर वेळोवेळी अचानक तपासणी करण्यात यावी. तोडफोड करणारे विद्यार्थी आढळल्यास त्यांच्या पालकांना माहिती देणे, नियमानुसार दंडात्मक कारवाई करणे किंवा संबंधित विद्यार्थ्यांच्या बस पासबाबत नियमानुसार कठोर निर्णय घेणे, यासारख्या उपाययोजनांचा विचार केला जावा.

तसेच, मोठ्या संख्येने विद्यार्थी प्रवास करत असलेल्या बसमध्ये शिस्त राखण्यासाठी ज्येष्ठ विद्यार्थी किंवा नियमित बस पासधारक विद्यार्थ्यांमधून ‘बस मॉनिटर’ नियुक्त करण्याची संकल्पनाही राबविता येऊ शकते. मात्र, अशा विद्यार्थ्यांवर देखरेख ठेवण्याची जबाबदारी संबंधित प्रशासनाची असणे आवश्यक आहे.

संयुक्त प्रयत्नांची गरज

सार्वजनिक मालमत्ता ही आपलीच मालमत्ता आहे, याचे भान विद्यार्थ्यांमध्ये निर्माण झाल्याशिवाय ही समस्या पूर्णपणे सुटणे कठीण आहे. त्यामुळे संबंधित शाळा व महाविद्यालय प्रशासन, एस.टी. महामंडळ, पालक आणि विद्यार्थी यांनी एकत्रितपणे पुढाकार घेणे आवश्यक आहे. केवळ कारवाई करण्यापेक्षा विद्यार्थ्यांचे समुपदेशन, जनजागृती आणि जबाबदारीची जाणीव निर्माण करण्यावर भर दिल्यास या समस्येला आळा बसण्यास मदत होईल. ग्रामीण भागातील विद्यार्थ्यांसाठी जीवनवाहिनी ठरणाऱ्या बससेवेचे संरक्षण करणे ही सर्वांचीच सामूहिक जबाबदारी आहे.