Promoting Ayurveda :बुलढाणा जिल्ह्यात आयुर्वेदाचा जागर; १३ आयुष विंगसह ७५ दवाखान्यांतून महिनाभर आरोग्य जनजागृती!

Promoting Ayurveda : भारतीय चिकित्सा परंपरेचा समृद्ध वारसा लाभलेल्या आयुर्वेदाचे महत्त्व सर्वसामान्यांपर्यंत पोहोचविण्यासोबतच प्रतिबंधात्मक आरोग्य संवर्धनाबाबत व्यापक जनजागृती करण्यासाठी बुलढाणा जिल्ह्यात ११ वा आयुर्वेद दिन उत्साहात साजरा करण्यात आला. ‘आरोग्यदायी उद्यासाठी आयुर्वेद’ या मुख्य संकल्पनेला अनुसरून जिल्हा रुग्णालय, बुलढाणा येथे आयोजित उद्घाटन सोहळ्यातून जिल्हाव्यापी आरोग्य जनजागृती मोहिमेचा प्रारंभ करण्यात आला. या निमित्ताने जिल्ह्यातील १३ आयुष विंग तसेच ७५ आयुर्वेद व ॲलोपॅथी दवाखान्यांच्या माध्यमातून महिनाभर विविध आरोग्यविषयक उपक्रम राबविण्याचे नियोजन करण्यात आले आहे.

 ‘आरोग्यदायी उद्यासाठी आयुर्वेद’; शिबिरे, व्याख्याने, चर्चासत्रांतून जिल्हाभर आरोग्याचा संदेश

बुलढाणा : भारतीय चिकित्सा परंपरेचा समृद्ध वारसा लाभलेल्या आयुर्वेदाचे महत्त्व सर्वसामान्यांपर्यंत पोहोचविण्यासोबतच प्रतिबंधात्मक आरोग्य संवर्धनाबाबत व्यापक जनजागृती करण्यासाठी बुलढाणा जिल्ह्यात ११ वा आयुर्वेद दिन उत्साहात साजरा करण्यात आला. ‘आरोग्यदायी उद्यासाठी आयुर्वेद’ या मुख्य संकल्पनेला अनुसरून जिल्हा रुग्णालय, बुलढाणा येथे आयोजित उद्घाटन सोहळ्यातून जिल्हाव्यापी आरोग्य जनजागृती मोहिमेचा प्रारंभ करण्यात आला. या निमित्ताने जिल्ह्यातील १३ आयुष विंग तसेच ७५ आयुर्वेद व ॲलोपॅथी दवाखान्यांच्या माध्यमातून महिनाभर विविध आरोग्यविषयक उपक्रम राबविण्याचे नियोजन करण्यात आले आहे.

जिल्हा आरोग्य अधिकारी डॉ. रणजित मंडाले आणि जिल्हा शल्यचिकित्सक डॉ. दत्तात्रय बिराजदार यांच्या मार्गदर्शनाखाली जिल्हा रुग्णालयात आयोजित उद्घाटन कार्यक्रमाच्या अध्यक्षस्थानी जिल्हा आयुष अधिकारी डॉ. प्रशांत तांगडे पाटील होते. प्रमुख अतिथी म्हणून अतिरिक्त जिल्हा शल्यचिकित्सक डॉ. भागवत भुसारी उपस्थित होते.

भगवान श्री धन्वंतरी यांच्या प्रतिमेचे पूजन व दीपप्रज्वलन करून कार्यक्रमाचे उद्घाटन करण्यात आले. यावेळी जिल्हा रुग्णालयातील आयुष विभागासह विविध विभागांचे अधिकारी-कर्मचारी, परिचारिका प्रशिक्षण संस्थेच्या प्रशिक्षणार्थी विद्यार्थिनी तसेच आरोग्य क्षेत्रातील मान्यवर उपस्थित होते.

आयुष चिकित्सा पद्धतींचे सार्वजनिक आरोग्यात महत्त्वपूर्ण योगदान

उद्घाटनप्रसंगी आयुर्वेदतज्ज्ञ डॉ. शीतल ठाकरे यांनी प्रास्ताविकातून आयुर्वेद दिन साजरा करण्यामागील ऐतिहासिक पार्श्वभूमी आणि या दिवसाचे महत्त्व विशद केले.

प्रमुख अतिथी डॉ. भागवत भुसारी यांनी जिल्हा रुग्णालयातील आयुष विभागाच्या कार्याचा आढावा घेत नागरिकांना उपलब्ध करून देण्यात येणाऱ्या विविध आरोग्यसेवांची माहिती दिली. आयुर्वेद दिनानिमित्त आयोजित करण्यात येणाऱ्या विविध उपक्रमांची रूपरेषाही त्यांनी उपस्थितांसमोर मांडली.

अध्यक्षीय भाषणात जिल्हा आयुष अधिकारी डॉ. प्रशांत तांगडे पाटील यांनी आयुर्वेदाचे सार्वजनिक आरोग्य व्यवस्थेतील स्थान स्पष्ट केले. आयुर्वेदासह आयुषअंतर्गत येणाऱ्या विविध चिकित्सा पद्धतींचे आरोग्य संवर्धनातील योगदान अधोरेखित करताना या चिकित्सा पद्धतींबाबत जनसामान्यांमध्ये जागरूकता निर्माण करण्याची आवश्यकता त्यांनी व्यक्त केली.

निरोगी जीवनशैली, आरोग्यविषयक शिक्षण आणि प्रतिबंधात्मक आरोग्य संवर्धनाचा संदेश समाजातील प्रत्येक घटकापर्यंत पोहोचविण्याच्या दृष्टीने आयुर्वेद दिनानिमित्त आयोजित उपक्रम महत्त्वपूर्ण असल्याचे त्यांनी सांगितले.

निबंध स्पर्धेतून भावी परिचारिकांनी मांडले आयुर्वेदाचे महत्त्व

आयुर्वेद दिनानिमित्त परिचारिका प्रशिक्षण संस्थेच्या प्रशिक्षणार्थी विद्यार्थिनींसाठी विशेष निबंध स्पर्धेचे आयोजन करण्यात आले. या स्पर्धेत विद्यार्थिनींनी उत्स्फूर्त सहभाग नोंदविला.

‘निरोगी उद्यासाठी आयुर्वेद’ या विषयावरील निबंध स्पर्धेत जयश्री गायकवाड यांनी प्रथम, वनिता हुमने यांनी द्वितीय, तर स्नेहल धनवई यांनी तृतीय क्रमांक मिळविला. या स्पर्धेत एकूण ६४ परिचारिका प्रशिक्षणार्थी विद्यार्थी व स्वास्थ्य अभ्यंगता यांनी सहभाग घेतला.

जिल्हा आयुष अधिकारी डॉ. प्रशांत तांगडे पाटील आणि आयुर्वेदतज्ज्ञ डॉ. शीतल ठाकरे यांनी सहभागी विद्यार्थिनींना प्रोत्साहनपर मार्गदर्शन केले. आरोग्यसेवेच्या क्षेत्रात कार्यरत होणाऱ्या भावी परिचारिकांना आयुर्वेद आणि आरोग्य संवर्धनाविषयी माहिती मिळावी, हा या उपक्रमाचा प्रमुख उद्देश होता.

स्पर्धेतील विजेत्या विद्यार्थिनींना डॉ. प्रशांत तांगडे तसेच परिचारिका प्रशिक्षण संस्थेच्या मुख्याध्यापिका व प्राध्यापकांच्या हस्ते सन्मानचिन्ह प्रदान करून गौरविण्यात आले.

जिल्ह्यातील ८८ आरोग्य संस्थांच्या माध्यमातून महिनाभर जनजागृती

आयुर्वेद दिन आणि सेवा शुल्क अभियानांतर्गत संपूर्ण बुलढाणा जिल्ह्यातील १३ आयुष विंग तसेच ७५ आयुर्वेद व ॲलोपॅथी दवाखान्यांच्या माध्यमातून महिनाभर विविध उपक्रम राबविण्याचे नियोजन करण्यात आले आहे.

जिल्ह्यातील आयुष वैद्यकीय अधिकाऱ्यांच्या सहभागातून आयुर्वेदाचा आरोग्यविषयक संदेश ग्रामीण भागातील नागरिकांपर्यंत पोहोचविण्यावर विशेष भर दिला जाणार आहे. आरोग्य तपासणी, तज्ज्ञांचे मार्गदर्शन, आरोग्य शिक्षण तसेच विविध प्रसारमाध्यमांतून जनजागृती अशा बहुआयामी उपक्रमांचा यामध्ये समावेश आहे.

‘आरोग्यदायी उद्यासाठी आयुर्वेद’ या मुख्य संकल्पनेवर तसेच तिच्या तीन उपसंकल्पनांवर आधारित विशेष चर्चासत्रांचे आयोजन करण्यात येणार आहे. त्याचबरोबर आयुर्वेद आरोग्य तपासणी शिबिरांद्वारे नागरिकांना आरोग्यविषयक सल्ला व मार्गदर्शन उपलब्ध करून देण्याचे नियोजन आहे.

दिनचर्या, ऋतुचर्येपासून आधुनिक प्रसारमाध्यमांपर्यंत आयुर्वेदाचा संदेश

निरोगी जीवनशैलीविषयी जनजागृती करण्यासाठी आयुर्वेदातील दिनचर्या व ऋतुचर्या या संकल्पनांवर आधारित माहितीपत्रकांचे वितरण करण्यात येणार आहे. बदलत्या ऋतूंनुसार आरोग्याची काळजी, दैनंदिन जीवनातील आरोग्यदायी सवयी आणि प्रतिबंधात्मक आरोग्य संवर्धन याबाबत नागरिकांना माहिती देण्यात येणार आहे.

हा जनजागृतीचा संदेश अधिकाधिक नागरिकांपर्यंत पोहोचविण्यासाठी विविध प्रसारमाध्यमांचा उपयोग केला जाणार आहे. स्थानिक वृत्तपत्रांमधून माहितीपूर्ण लेख व जनजागृती संदेश प्रसिद्ध करणे, प्रमुख सार्वजनिक ठिकाणी होर्डिंग्ज व बॅनर्स लावणे तसेच विविध जनमाध्यमांवर माहितीपत्रके प्रसारित करणे यांचा त्यात समावेश आहे.

याशिवाय आयुर्वेद व निरोगी जीवनशैलीविषयी माहिती देणाऱ्या रेडिओ जिंगल्सचे प्रसारण, तज्ज्ञांच्या रेडिओ मुलाखती तसेच आयुर्वेद, प्रतिबंधात्मक आरोग्य संवर्धन आणि निरोगी जीवनशैली या विषयांवर विशेष वेबिनार आयोजित करण्याचेही नियोजन आहे.

या विविध उपक्रमांद्वारे आयुर्वेदविषयक माहिती शहरी भागाबरोबरच ग्रामीण भागातील नागरिकांपर्यंत पोहोचविण्याचा प्रयत्न केला जाणार आहे.

आयुष विभागाच्या अधिकारी-कर्मचाऱ्यांचे विशेष योगदान

जिल्हा रुग्णालयातील उद्घाटन सोहळा यशस्वी करण्यासाठी जिल्हा कार्यक्रम व्यवस्थापक (आयुष) डॉ. जुनैद इब्राहिम, जिल्हा आयुष सल्लागार डॉ. मोहम्मद शफाअत, युनानीतज्ज्ञ डॉ. कमर खान, डॉ. अर्शद सय्यद, होमिओपॅथीतज्ज्ञ डॉ. स्वाती लोखंडे-धारस्कर, औषध निर्माण अधिकारी (आयुष) श्रीमती रेखा शिंदे-भुसारी, श्रीमती शांता अंभोरे आणि श्री. वैभव उबरहंडे यांनी विशेष परिश्रम घेतले.

कार्यक्रमाचे सूत्रसंचालन डॉ. पंकज राठोड यांनी केले, तर आयुष विभागाच्या डॉ. शीतल ठाकरे यांनी उपस्थित मान्यवर, अधिकारी-कर्मचारी आणि प्रशिक्षणार्थी विद्यार्थिनींचे आभार मानले.

नागरिकांनी आरोग्य उपक्रमांचा लाभ घेण्याचे आवाहन

आयुर्वेद दिनानिमित्त महिनाभर आयोजित करण्यात येणाऱ्या विविध उपक्रमांमध्ये जिल्ह्यातील नागरिकांनी उत्स्फूर्त सहभाग नोंदवावा, असे आवाहन आयुष विभागाच्या वतीने करण्यात आले आहे. नागरिकांनी आपल्या जवळच्या आयुष विंग अथवा संबंधित आरोग्य संस्थेला भेट देऊन आरोग्य तपासणी शिबिरे, मार्गदर्शन कार्यक्रम आणि जनजागृती उपक्रमांचा लाभ घ्यावा.

आयुर्वेदाचा संदेश केवळ आरोग्य संस्थांपुरता मर्यादित न ठेवता तो प्रत्येक कुटुंबापर्यंत आणि प्रत्येक नागरिकापर्यंत पोहोचविण्याच्या उद्देशाने जिल्हाभर राबविण्यात येणारी ही मोहीम आरोग्यविषयक जनजागृतीला व्यापक स्वरूप देणारी ठरणार आहे.